Education system 1

Understand how Thai schooling works, in Thai. This topic walks the whole ladder — อนุบาล (kindergarten), ประถม (primary), มัธยมต้น (lower secondary) and มัธยมปลาย (upper secondary) up to มหาวิทยาลัย (university) — plus fees, the entrance exam, getting into the faculty you want, and the huge world of เรียนพิเศษ (extra tuition) and กวดวิชา (cram schools). It also covers compulsory ชุดนักเรียน (school uniforms), international schools, and the May-start academic year. All 28 sentences come with native-speed audio, English translations, and word-by-word notes, so it sinks in by ear.

Schools, levels & entrance

28 sentences · Click each sentence to reveal Thai, English, and notes

1 ประถม…
ลูกชายเพิ่งขึ้นชั้นประถมปีนี้ค่ะ
My son just moved up to primary school this year.
ลูกชาย=sonเพิ่ง=justขึ้นชั้น=moved up a gradeประถม=primary schoolปีนี้=this yearค่ะ=polite particle (female)
2 อนุบาล…
น้องคนเล็กยังอยู่ชั้นอนุบาลอยู่เลย
The youngest is still in kindergarten.
น้องคนเล็ก=the youngestยัง=stillอยู่=(ongoing)ชั้น=storeysอนุบาล=kindergartenอยู่เลย=(emphasis)
3 มัธยมต้น…
อีกสองปีหลานชายก็จะจบมัธยมต้นแล้วครับ
In two more years my nephew will finish lower secondary.
อีกสองปี=in two more yearsหลานชาย=nephewก็จะ=willจบ=finishมัธยมต้น=lower secondaryแล้ว=(by then)ครับ=polite particle (male)
4 มัธยมปลาย…
ที่ไทยเรียนมัธยมปลายสามปีก่อนเข้ามหาวิทยาลัย
In Thailand you do three years of upper secondary before university.
ที่ไทย=in Thailandเรียน=you studyมัธยมปลาย=upper secondaryสามปี=three yearsก่อน=beforeเข้ามหาวิทยาลัย=entering university
Thai schooling runs อนุบาล (kindergarten) → ป.1–6 (ประถม, primary) → ม.1–3 (มัธยมต้น, lower secondary) → ม.4–6 (มัธยมปลาย, upper secondary) → university. Grades are written ป./ม. plus a number, so 'ม.6' is the final pre-university year.
5 ค่าเทอม…
โรงเรียนรัฐบาลกับเอกชนต่างกันที่ค่าเทอม
Government and private schools differ in their fees.
โรงเรียนรัฐบาล=government schoolกับ=andเอกชน=privateต่างกัน=differที่=inค่าเทอม=tuition fees
Thai schools fall into tiers: รัฐบาล (government, low or no fees, often crowded) and เอกชน (private, fee-paying), plus a pricier โรงเรียนนานาชาติ (international) tier teaching in English.
6 ปริญญาตรี…
พี่สาวผมเรียนจบปริญญาตรีจากจุฬาฯครับ
My older sister got her bachelor's from Chula.
พี่สาว=older sisterผม=Iเรียนจบ=graduatedปริญญาตรี=bachelor's degreeจาก=fromจุฬาฯ=Chulaครับ=polite particle (male)
จุฬาฯ is Chulalongkorn University, Thailand's oldest and most prestigious (the ฯ is an abbreviation mark). A place at a top public university like Chula or Thammasat carries real social weight.
7 ประถมสี่…
พ่อผมจบแค่ชั้นประถมสี่เองครับ
My dad only finished grade four.
พ่อ=my dadผม=Iจบ=finishedแค่=onlyชั้น=storeysประถมสี่=grade fourเอง=just thatครับ=polite particle (male)
Until a few decades ago many older Thais — especially in the countryside — left school after ป.4, then the end of compulsory education. Free schooling now extends to ม.3.
8 มหาวิทยาลัย…
คุณเรียนจบมหาวิทยาลัยไหนมาคะ
Which university did you graduate from?
คุณ=youเรียนจบ=graduatedมหาวิทยาลัย=universityไหน=whichมา=fromคะ=polite particle (female)
9 สอบเข้า…
มหาวิทยาลัยรัฐสอบเข้ายากกว่าเอกชน
Public universities are harder to get into than private ones.
มหาวิทยาลัยรัฐ=public universitiesสอบเข้า=entrance examยากกว่า=harder thanเอกชน=private
10 เตรียมสอบ…
ลูกสาวกำลังเตรียมสอบเข้ามหาวิทยาลัยค่ะ
My daughter is preparing for the university entrance exam.
ลูกสาว=daughterกำลัง=isเตรียม=preparing forสอบเข้ามหาวิทยาลัย=the uni entrance examค่ะ=polite particle (female)
11 สอบติด…
สอบติดคณะที่อยากเข้าหรือเปล่าครับ
Did you get into the faculty you wanted?
สอบติด=got acceptedคณะ=facultyที่อยากเข้า=you wantedหรือเปล่า=or not?ครับ=polite particle (male)
12 วิศวะ…
ลูกพี่ลูกน้องผมเลือกเรียนคณะวิศวะที่มหาวิทยาลัยของรัฐ
My cousin chose to study engineering at a public university.
ลูกพี่ลูกน้อง=cousinผม=Iเลือกเรียน=chose to studyคณะวิศวะ=engineeringที่=atมหาวิทยาลัยของรัฐ=a public university
วิศวะ is the colloquial clip of วิศวกรรมศาสตร์ (engineering). Thais routinely shorten faculty names this way — หมอ for medicine, นิติ for law, บัญชี for accounting.
13 คะแนน…
คะแนนสอบเข้าปีนี้สูงกว่าทุกปีเลย
This year's entrance scores were higher than ever.
คะแนนสอบเข้า=entrance scoresปีนี้=this yearสูงกว่า=higher thanทุกปี=every yearเลย=(emphasis)
14 เรียนพิเศษ…
นักเรียนส่วนใหญ่เรียนพิเศษหลังเลิกเรียน
Most students take extra tuition after school.
นักเรียน=studentsส่วนใหญ่=mostเรียนพิเศษ=take extra tuitionหลังเลิกเรียน=after school
15 กวดวิชา…
โรงเรียนกวดวิชาแถวนี้คนเยอะมาก
The cram schools around here are packed.
โรงเรียนกวดวิชา=cram schoolsแถวนี้=around hereคนเยอะมาก=are very crowded
Cram schools (โรงเรียนกวดวิชา) are a huge private industry: after regular classes, students pay for intensive, exam-focused drilling. เรียนพิเศษ is the broader term for any paid extra tuition; กวดวิชา specifically targets entrance exams.
16 ค่าเรียนพิเศษ…
ค่าเรียนพิเศษแพงขึ้นทุกปีเลยค่ะ
The cost of tutoring goes up every year.
ค่าเรียนพิเศษ=tutoring feesแพงขึ้น=get pricierทุกปี=every yearเลย=(emphasis)ค่ะ=polite particle (female)
17 จ่ายแพง…
พ่อแม่หลายคนยอมจ่ายแพง เพื่อให้ลูกได้เรียนที่ดีๆ
Many parents will pay a lot for their kids to attend good schools.
พ่อแม่=parentsหลายคน=manyยอมจ่ายแพง=will pay a lotเพื่อให้=so thatลูก=their kidsได้เรียน=attendที่ดีๆ=good schools
18 ครู…
ครูที่โรงเรียนนี้ดูแลเด็กป.หกดีมากค่ะ
The teachers here look after the year-6 kids really well.
ครู=teachersที่โรงเรียนนี้=at this schoolดูแล=look afterเด็กป.หก=year-6 kidsดีมาก=really wellค่ะ=polite particle (female)
19 ห้องเรียน…
ห้องเรียนที่โรงเรียนรัฐมีนักเรียนเยอะมาก
Classrooms in government schools have a lot of students.
ห้องเรียน=classroomsที่โรงเรียนรัฐ=in government schoolsมี=haveนักเรียน=studentsเยอะมาก=a lot of
20 ชุดนักเรียน…
นักเรียนไทยต้องใส่ชุดนักเรียนไปโรงเรียนทุกวัน
Thai students have to wear a uniform to school every day.
นักเรียนไทย=Thai studentsต้องใส่=must wearชุดนักเรียน=a uniformไปโรงเรียน=to schoolทุกวัน=every day
Uniforms are compulsory at almost every Thai school — and, unusually to outsiders, at universities too, where even undergraduates wear them.
21 อาจารย์…
อาจารย์มหาวิทยาลัยส่วนใหญ่จบปริญญาเอก
Most university lecturers hold a doctorate.
อาจารย์มหาวิทยาลัย=university lecturersส่วนใหญ่=mostจบ=holdปริญญาเอก=a doctorate
22 ปีการศึกษา…
ปีการศึกษาของไทยเริ่มเดือนพฤษภาคม
Thailand's academic year starts in May.
ปีการศึกษา=the academic yearของไทย=in Thailandเริ่ม=startsเดือนพฤษภาคม=in May
The Thai academic year runs roughly May to March, with the long break falling over April — the hottest month and Songkran (New Year) season — rather than over a Western-style summer.
23 เข้าเรียน…
เด็กที่นี่เข้าเรียนตั้งแต่อายุสามขวบ
Children here start school from age three.
เด็กที่นี่=children hereเข้าเรียน=start schoolตั้งแต่=fromอายุสามขวบ=age three
24 นานาชาติ…
โรงเรียนนานาชาติสอนเป็นภาษาอังกฤษทั้งหมด
International schools teach entirely in English.
โรงเรียนนานาชาติ=international schoolsสอน=teachเป็นภาษาอังกฤษ=in Englishทั้งหมด=entirely
25 โรงเรียนประจำ…
หลานเพิ่งสอบเข้าโรงเรียนประจำได้ค่ะ
My niece just got into a boarding school.
หลาน=nieceเพิ่ง=justสอบเข้า=got intoโรงเรียนประจำ=a boarding schoolได้=(succeeded)ค่ะ=polite particle (female)
26 สายอาชีพ…
หากเรียนจบสายอาชีพ ก็หางานทำง่ายเหมือนกัน
If you finish a vocational track, it's just as easy to find work.
หาก=ifเรียนจบ=graduating fromสายอาชีพ=a vocational trackก็=alsoหางานทำ=find workง่าย=easilyเหมือนกัน=just as
27 ยกตัวอย่าง…
ครูคนนี้สอนเก่ง ชอบยกตัวอย่างให้เห็นภาพ
This teacher teaches really well — always gives examples so you can picture it.
ครู=teacherคน=(classifier)นี้=thisสอน=teachesเก่ง=wellชอบ=likes toยกตัวอย่าง=give examplesให้เห็นภาพ=so you can picture it
28 บริบท…
อาจารย์บอกว่าถ้าไม่รู้ศัพท์ ให้เดาจากบริบท
The teacher says if you don't know a word, guess from context.
อาจารย์=the teacherบอกว่า=saysถ้า=ifไม่=(you) don'tรู้=knowศัพท์=a wordให้=thenเดา=guessจาก=fromบริบท=context