Buddhism: Meditation practice

Talk about meditation in Thai. This seventh part of Buddhism covers the practice itself — how to นั่งสมาธิ (sit in meditation) and เดินจงกรม (do walking meditation), the difference สมถะ and วิปัสสนา (vipassana) make, อานาปานสติ (mindfulness of breathing), watching thoughts arise and pass, keeping สติ (mindfulness) daily even ten minutes a day, and the calm of ปฐมฌาน (the first jhana). All 10 sentences are recorded by native speakers and come with English translations and word-by-word notes, so the meditation vocabulary sinks in by ear.

Meditation, mindfulness & the trained mind

10 sentences · TapClick to reveal Thai, English and notes. Take the quiz

1 นั่งขัดสมาธิsit cross-legged…
พระพุทธเจ้าทรงสอนให้สาวกไปนั่งขัดสมาธิใต้ต้นไม้เพื่อเจริญภาวนาครับ
phrá-phút-thá-jâo song sǎwn hâi sǎa-wók bpai nâng khàt-sà-mǎat dtâi dtôn-máai phûea jà-rern phaa-wá-naa khráp
The Buddha instructed his disciples to go and sit cross-legged under a tree to develop meditation.
พระพุทธเจ้า/ phrá-phút-thá-jâo=Buddhaทรงสอน/ song sǎwn=teach (royal)ให้/ hâi=(have)สาวก/ sǎa-wók=discipleไป/ bpai=goนั่ง/ nâng=sitขัดสมาธิ/ khàt-sà-mǎat=cross-leggedใต้/ dtâi=underต้นไม้/ dtôn-máai=treeเพื่อ/ phûea=toเจริญ/ jà-rern=developภาวนา/ phaa-wá-naa=meditative practiceครับ/ khráp=polite(m)
The Buddha repeatedly sent disciples to quiet, simple places — the forest, the foot of a tree — to meditate, as he himself awakened under the Bodhi tree. สอน…ให้ is the causative 'tell/have someone do'.
2 สติmindful…
การนั่งสมาธิช่วยให้เรามีสติ จึงรู้ทันความคิดของตัวเองครับ
gaan-nâng-sà-maa-thí chûai hâi rao mii sà-dtì jueng rúu than khwaam-khít khǎwng dtua-eeng khráp
Sitting meditation helps us be mindful, so we can catch our own thoughts as they arise.
การ/ gaan=(act of)นั่งสมาธิ/ nâng sà-maa-thí=meditateช่วย/ chûai=helpให้/ hâi=(so that)เรา/ rao=usมี/ mii=haveสติ/ sà-dtì=mindfulnessจึง/ jueng=soรู้ทัน/ rúu than=catchความคิด/ khwaam-khít=thoughtของตัวเอง/ khǎwng dtua-eeng=one's ownครับ/ khráp=polite(m)
สติ (mindfulness) — present-moment awareness — is the heart of practice; meditation trains us to notice thoughts as they arise rather than be swept along by them. เรา (rao) is 'we', and in casual speech can also mean 'I' — common among friends, especially women. พวกเรา (phûak rao) is 'we, all of us'.
3 เดินจงกรมwalking meditation…
นอกจากนั่งสมาธิแล้ว การเดินจงกรมก็ช่วยฝึกสติได้ดีเหมือนกันค่ะ
nâwk jàak nâng sà-maa-thí láaeo gaan-dern-jong-grom gâw chûai fùek sà-dtì dâi dii mǔean-gan khâ
Besides sitting meditation, walking meditation is just as good for training mindfulness.
นอกจาก...แล้ว/ nâwk jàak … láaeo=besidesนั่งสมาธิ/ nâng sà-maa-thí=meditateการเดินจงกรม/ gaan-dern-jong-grom=walking meditationก็/ gâw=(also)ช่วย/ chûai=helpฝึก/ fùek=practiseสติ/ sà-dtì=mindfulnessได้/ dâi=canดี/ dii=goodเหมือนกัน/ mǔean-gan=the same asค่ะ/ khâ=polite(f)
เดินจงกรม (walking meditation) — pacing slowly with attention on the movement — alternates with sitting in most monasteries and is especially useful against drowsiness.
4 วิปัสสนาInsight practice…
การฝึกวิปัสสนาคือการเฝ้าสังเกตความเปลี่ยนแปลงของลมหายใจและจิตใจอยู่เสมอครับ
gaan-fùek wí-bpàt-sà-nǎa khuue gaan-fâo-sǎng-gèet khwaam-bplìan-bplaaeng khǎwng lom-hǎai-jai láe jìt-jai yùu sà-mǔhr khráp
Insight practice is continually observing the changing nature of the breath and the mind.
การ/ gaan=(act of)ฝึก/ fùek=practiseวิปัสสนา/ wí-bpàt-sà-nǎa=insightคือ/ khuue=isการ/ gaan=(act of)เฝ้า/ fâo=keep watchสังเกต/ sǎng-gèet=noticeความเปลี่ยนแปลง/ khwaam-bplìan-bplaaeng=changeของ/ khǎwng=ofลมหายใจ/ lom-hǎai-jai=breathและ/ láe=andจิตใจ/ jìt-jai=mindอยู่/ yùu=(ongoing)เสมอ/ sà-mǔhr=alwaysครับ/ khráp=polite(m)
วิปัสสนา (insight meditation) means watching experience — breath, body, mind — to see directly its changing, impermanent nature, as distinct from สมถะ (calm-abiding).
5 อานาปานสติanapanasati…
วิธีภาวนาที่นิยมที่สุดคืออานาปานสติ คือการมีสติอยู่กับลมหายใจครับ
wí-thii phaa-wá-naa thîi ní-yom thîi-sùt khuue aa-naa-bpaa-ná-sà-dtì khuue gaan-mii-sà-dtì yùu gàp lom-hǎai-jai khráp
The most popular meditation method is anapanasati — being mindful of the breath.
วิธี/ wí-thii=methodภาวนา/ phaa-wá-naa=meditative practiceที่/ thîi=thatนิยม/ ní-yom=favourที่สุด/ thîi-sùt=-est ("the most")คือ/ khuue=isอานาปานสติ/ aa-naa-bpaa-ná-sà-dtì=anapanasatiคือ/ khuue=isการ/ gaan=(act of)มี/ mii=haveสติ/ sà-dtì=mindfulnessอยู่/ yùu=stayกับ/ gàp=withลมหายใจ/ lom-hǎai-jai=breathครับ/ khráp=polite(m)
อานาปานสติ (mindfulness of breathing) is the most widely taught meditation — simply resting attention on the natural in- and out-breath.
6 เห็นความคิดsee thoughts…
ขณะที่นั่งสมาธิ เราจะค่อยๆ เห็นความคิดผุดขึ้นมาแล้วก็ดับไปเองครับ
khà-nà thîi nâng sà-maa-thí rao jà khôi-khôi hěn khwaam-khít phùt khûen maa láaeo gâw dàp bpai eeng khráp
While sitting in meditation, we gradually come to see thoughts surface and then fade away on their own.
ขณะ/ khà-nà=whileที่/ thîi=thatนั่งสมาธิ/ nâng sà-maa-thí=meditateเรา/ rao=weจะ/ jà=(usually)ค่อยๆ/ khôi-khôi=graduallyเห็น/ hěn=seeความคิด/ khwaam-khít=thoughtผุด/ phùt=surfaceขึ้น/ khûen=upมา/ maa=("come")แล้วก็/ láaeo gâw=and thenดับ/ dàp=extinguishไป/ bpai=(and gone)เอง/ eeng=itselfครับ/ khráp=polite(m)
A core insight meditation reveals: thoughts arise and pass by themselves. ขณะที่ frames a simultaneous 'while…'; ผุด…ขึ้นมา marks a thought surfacing into awareness.
7 วันละสิบนาทีten minutes…
ถึงแม้ว่าจะนั่งสมาธิแค่วันละสิบนาที จิตใจก็สงบขึ้นได้นะครับ
thǔeng máae wâa jà nâng sà-maa-thí khâae wan-lá sìp naa-thii jìt-jai gâw sà-ngòp khûen dâi ná khráp
Even if you only meditate for ten minutes a day, your mind can still grow calmer.
ถึงแม้ว่า/ thǔeng máae wâa=even thoughจะ/ jà=(might)นั่งสมาธิ/ nâng sà-maa-thí=meditateแค่/ khâae=justวัน/ wan=dayละ/ lá=perสิบ/ sìp=tenนาที/ naa-thii=minuteจิตใจ/ jìt-jai=mindก็/ gâw=(even so)สงบ/ sà-ngòp=calmขึ้น/ khûen=more ("up")ได้/ dâi=canนะ/ ná=(softener)ครับ/ khráp=polite(m)
ถึงแม้ว่า…ก็ is the emphatic 'even though…still'. Teachers stress consistency over length — a short daily sit beats an occasional long one.
8 ปฐมฌานfirst jhana…
เมื่อเข้าถึงปฐมฌานซึ่งเป็นรูปฌานขั้นแรก จะรู้สึกปีติและความสุขอย่างมากครับ
mûea khâo thǔeng bpà-thǒm-má-chaan sûeng bpen rûup-pá-chaan khân râaek jà rúu-sùek bpii-dtì láe khwaam-sùk yàang mâak khráp
When one attains the first jhana — the first of the form-jhanas — one feels great rapture and bliss.
เมื่อ/ mûea=whenเข้าถึง/ khâo thǔeng=attainปฐมฌาน/ bpà-thǒm-má-chaan=first jhanaซึ่ง/ sûeng=whichเป็น/ bpen=beรูปฌาน/ rûup-pá-chaan=form-jhanaขั้น/ khân=stepแรก/ râaek=firstจะ/ jà=(usually)รู้สึก/ rúu-sùek=feelปีติ/ bpii-dtì=raptureและ/ láe=andความสุข/ khwaam-sùk=happinessอย่างมาก/ yàang mâak=greatlyครับ/ khráp=polite(m)
ฌาน (jhāna) are deep states of meditative absorption. The ปฐมฌาน (first jhāna) is marked by ปีติ (rapture) and สุข (bliss) — the first of four 'form' (รูป) jhānas.
9 สติสัมปชัญญะclear comprehension…
พระมักสอนให้มีสติสัมปชัญญะ คือรู้ตัวทั่วพร้อมในทุกอิริยาบถครับ
phrá mák sǎwn hâi mii sà-dtì-sǎm-bpà-chan-yá khuue rúu-dtua-thûa-phráwm nai thúk ì-rí-yaa-bòt khráp
Monks often teach having mindfulness and clear comprehension — that is, full self-awareness in every posture.
พระ/ phrá=monkมัก/ mák=usuallyสอน/ sǎwn=teachให้/ hâi=(have)มี/ mii=haveสติ/ sà-dtì=mindfulnessสัมปชัญญะ/ sǎm-bpà-chan-yá=clear comprehensionคือ/ khuue=isรู้ตัวทั่วพร้อม/ rúu-dtua-thûa-phráwm=full awarenessใน/ nai=inทุก/ thúk=everyอิริยาบถ/ ì-rí-yaa-bòt=postureครับ/ khráp=polite(m)
สติสัมปชัญญะ pairs สติ (mindfulness) with สัมปชัญญะ (clear comprehension of what one is doing) — awareness carried into every posture: standing, walking, sitting, lying.
10 ตามความเป็นจริงreally are…
การปฏิบัติธรรมช่วยให้เราเห็นสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง ไม่ใช่ตามที่เราอยากให้เป็นค่ะ
gaan-bpà-dtì-bàt-tham chûai hâi rao hěn sìng tháng-lǎai dtaam khwaam-bpen-jing mâi châi dtaam thîi rao yàak hâi bpen khâ
Practising the Dhamma helps us see things as they really are, not as we want them to be.
การ/ gaan=(act of)ปฏิบัติ/ bpà-dtì-bàt=practiseธรรม/ tham=Dhammaช่วย/ chûai=helpให้/ hâi=(so that)เรา/ rao=usเห็น/ hěn=seeสิ่งทั้งหลาย/ sìng tháng-lǎai=thingตาม/ dtaam=according to ("follow")ความเป็นจริง/ khwaam-bpen-jing=realityไม่ใช่/ mâi châi=notตามที่/ dtaam thîi=asเรา/ rao=weอยาก/ yàak=wantให้/ hâi=(so that)เป็น/ bpen=beค่ะ/ khâ=polite(f)
Seeing things ตามความเป็นจริง ('as they really are', yathā-bhūta) — free of the distortions of craving and aversion — is the aim of insight.