Education system: Issues & reform

Discuss the Thai education system and its problems, in Thai. This topic tackles the debates — fierce แข่งขัน (competition) for top universities, the ever-changing ทีแคส (TCAS) admissions, แป๊ะเจี๊ยะ (tea money) for sought-after places, and ท่องจำ (rote learning) that leaves students weak at critical thinking. It covers stress and ความยากจน (poverty), the city-provincial quality gap, valuing the ใบปริญญา (degree certificate) over real ability, and why some give up and study เมืองนอก (overseas). All 24 sentences are recorded by native speakers and come with English translations and word-by-word notes, so it all lands by ear.

The education system

24 sentences · TapClick to reveal Thai, English and notes. Take the quiz

1 ระบบการศึกษาeducation system…
โดยรวมแล้วระบบการศึกษาไทยเน้นการสอบมากเกินไป
dooi-ruam láaeo rá-bòp gaan-sùek-sǎa thai nén gaan-sàwp mâak gern bpai
Overall, the Thai education system focuses too much on exams.
โดยรวมแล้ว/ dooi-ruam láaeo=overallระบบ/ rá-bòp=systemการศึกษา/ gaan-sùek-sǎa=educationไทย/ thai=Thaiเน้น/ nén=focusการสอบ/ gaan-sàwp=examมาก/ mâak=veryเกินไป/ gern bpai=too
2 ลอกข้อสอบCheating…
การลอกข้อสอบในห้องสอบยังเป็นปัญหาอยู่
gaan lâwk khâw-sàwp nai hâwng-sàwp yang bpen bpan-hǎa yùu
Cheating in the exam hall is still a problem.
การ/ gaan=(act of)ลอก/ lâwk=copyข้อสอบ/ khâw-sàwp=examใน/ nai=inห้องสอบ/ hâwng-sàwp=exam hallยัง/ yang=stillเป็น/ bpen=beปัญหา/ bpan-hǎa=problemอยู่/ yùu=(ongoing)
3 ทีแคสTCAS…
ระบบทีแคสเปลี่ยนเกือบทุกปี จนงงไปหมด
rá-bòp thii-khâaet bplìan gùeap thúk bpii jon ngong bpai mòt
The TCAS system changes almost every year — totally confusing.
ระบบทีแคส/ rá-bòp thii-khâaet=TCAS systemเปลี่ยน/ bplìan=changeเกือบ/ gùeap=almostทุก/ thúk=everyปี/ bpii=yearจน/ jon=so…that ("until")งง/ ngong=confusedไป/ bpai=(and gone)หมด/ mòt=all
TCAS (the Thai University Central Admission System) is the centralised university-entrance process: applicants choose faculties (คณะ) and compete on exam scores. Frequent rule changes are a standing source of complaint.
4 เป็นหนี้debt…
หลายครอบครัวยอมเป็นหนี้ เพื่อส่งลูกเรียนเอกชน
lǎai khrâwp-khrua yawm bpen nîi phûea sòng lûuk rian èek-gà-chon
Many families go into debt to send their kids to private school.
หลาย/ lǎai=manyครอบครัว/ khrâwp-khrua=familyยอม/ yawm=willing toเป็น/ bpen=beหนี้/ nîi=debtเพื่อ/ phûea=toส่ง/ sòng=sendลูก/ lûuk=childเรียน/ rian=studyเอกชน/ èek-gà-chon=private
5 แป๊ะเจี๊ยะtea money…
บางโรงเรียนดังต้องจ่ายแป๊ะเจี๊ยะ ถึงจะฝากลูกเข้าได้
baang roong-rian dang dtâwng jàai bpáe-jía thǔeng jà fàak lûuk khâo dâi
At some sought-after schools you have to pay tea money to get your child a place.
บาง/ baang=someโรงเรียน/ roong-rian=schoolดัง/ dang=famousต้อง/ dtâwng=have toจ่าย/ jàai=payแป๊ะเจี๊ยะ/ bpáe-jía=tea moneyถึงจะ/ thǔeng jà=only thenฝาก/ fàak=entrustลูก/ lûuk=childเข้า/ khâo=in ("enter")ได้/ dâi=can
แป๊ะเจี๊ยะ, a Teochew-Chinese loanword, is an under-the-table 'donation' to secure a child's place at a sought-after school — officially illegal, widely understood to happen.
6 ฐานะwealth…
การศึกษาที่ดีไม่ควรขึ้นอยู่กับฐานะของครอบครัว
gaan-sùek-sǎa thîi dii mâi khuan khûen yùu gàp thǎa-ná khǎwng khrâwp-khrua
Good education shouldn't depend on a family's wealth.
การศึกษา/ gaan-sùek-sǎa=educationที่/ thîi=thatดี/ dii=goodไม่/ mâi=notควร/ khuan=shouldขึ้นอยู่กับ/ khûen yùu gàp=depend onฐานะ/ thǎa-ná=statusของ/ khǎwng=ofครอบครัว/ khrâwp-khrua=family
7 คุณภาพquality…
โรงเรียนในเมืองกับต่างจังหวัดคุณภาพต่างกันมาก
roong-rian nai mueang gàp dtàang-jang-wàt khun-ná-phâap dtàang gan mâak
Schools in the city and the provinces differ greatly in quality.
โรงเรียน/ roong-rian=schoolใน/ nai=inเมือง/ mueang=cityกับ/ gàp=and ("with")ต่างจังหวัด/ dtàang-jang-wàt=provinces ("different province")คุณภาพ/ khun-ná-phâap=qualityต่าง/ dtàang=differentกัน/ gan=(from each other)มาก/ mâak=very
8 เด็กวัดtemple boys…
สมัยก่อนเด็กผู้ชายอีสานไปเป็นเด็กวัด แล้วเรียนหนังสือที่วัดไม่ใช่ที่โรงเรียน
sà-mǎi gàwn dèk phûu-chaai ii-sǎan bpai bpen dèk wát láaeo rian nǎng-sǔue thîi wát mâi châi thîi roong-rian
In the old days, Isan boys became temple boys and were educated in temples, not schools.
สมัย/ sà-mǎi=eraก่อน/ gàwn=beforeเด็กผู้ชาย/ dèk phûu-chaai=boyอีสาน/ ii-sǎan=Isanไป/ bpai=goเป็น/ bpen=beเด็ก/ dèk=childวัด/ wát=templeแล้ว/ láaeo=(then)เรียน/ rian=studyหนังสือ/ nǎng-sǔue=bookที่/ thîi=atวัด/ wát=templeไม่ใช่/ mâi châi=notที่/ thîi=atโรงเรียน/ roong-rian=school
Before state schooling spread, Thai boys — especially in rural Isan (the northeast) — were often sent to live at the local temple as เด็กวัด (temple boys), where monks taught them to read and write.
9 ใบปริญญาcertificate…
บางคนให้ค่ากับใบปริญญามากกว่าความสามารถจริง
baang khon hâi khâa gàp bai bpà-rin-yaa mâak gwàa khwaam-sǎa-mâat jing
Some people value the degree certificate more than actual ability.
บาง/ baang=someคน/ khon=person (classifier)ให้/ hâi=giveค่า/ khâa=valueกับ/ gàp=withใบ/ bai=certificate ("sheet")ปริญญา/ bpà-rin-yaa=degreeมาก/ mâak=veryกว่า/ gwàa=more (than)ความสามารถ/ khwaam-sǎa-mâat=abilityจริง/ jing=real
10 การท่องจำRote learning…
การท่องจำส่งผลให้เด็กคิดวิเคราะห์ไม่ค่อยเป็น
gaan thâwng-jam sòng phǒn hâi dèk khít wí-khráw mâi khôi bpen
Rote learning leaves kids weak at critical thinking.
การท่องจำ/ gaan thâwng-jam=rote learningส่งผลให้/ sòng phǒn hâi=lead toเด็ก/ dèk=childคิด/ khít=thinkวิเคราะห์/ wí-khráw=analyseไม่ค่อย/ mâi khôi=not veryเป็น/ bpen=able to ("be")
11 กดดันpressure…
พ่อแม่บางคนกดดันลูกเรื่องเรียนมากเกินไป
phâw-mâae baang khon gòt-dan lûuk rûeang rian mâak gern bpai
Some parents pressure their children too much about studying.
พ่อแม่/ phâw-mâae=parentsบาง/ baang=someคน/ khon=person (classifier)กดดัน/ gòt-dan=pressureลูก/ lûuk=childเรื่อง/ rûeang=about ("matter")เรียน/ rian=studyมาก/ mâak=veryเกินไป/ gern bpai=too
12 กระจุกcluster…
เด็กเก่งๆมักจะไปกระจุกอยู่ที่โรงเรียนดังๆ
dèk gèng-gèng mák jà bpai grà-jùk yùu thîi roong-rian dang-dang
Top students tend to cluster at the famous schools.
เด็ก/ dèk=childเก่งๆ/ gèng-gèng=skilledมักจะ/ mák jà=usuallyไป/ bpai=goกระจุก/ grà-jùk=clusterอยู่/ yùu=(ongoing)ที่/ thîi=atโรงเรียน/ roong-rian=schoolดังๆ/ dang-dang=famous
13 เกียรตินิยมhonours…
การได้เกียรตินิยมส่งผลให้หางานง่ายขึ้น
gaan dâi gìat-ní-yom sòng phǒn hâi hǎa ngaan ngâai khûen
Graduating with honours makes it easier to find a job.
การ/ gaan=(act of)ได้/ dâi=getเกียรตินิยม/ gìat-ní-yom=honoursส่งผลให้/ sòng phǒn hâi=lead toหา/ hǎa=find ("look for")งาน/ ngaan=workง่าย/ ngâai=easyขึ้น/ khûen=more ("up")
14 แพงขึ้นgo up…
ค่าเทอมมหาวิทยาลัยแพงขึ้นทุกปีจนน่าตกใจ
khâa-therm má-hǎa-wít-thá-yaa-lai phaaeng khûen thúk bpii jon nâa-dtòk-jai
University fees go up alarmingly every year.
ค่าเทอม/ khâa-therm=tuition fee ("term cost")มหาวิทยาลัย/ má-hǎa-wít-thá-yaa-lai=universityแพง/ phaaeng=expensiveขึ้น/ khûen=more ("up")ทุก/ thúk=everyปี/ bpii=yearจน/ jon=so…that ("until")น่าตกใจ/ nâa-dtòk-jai=alarming
15 ประสบการณ์experience…
บางคนมองว่าปริญญาไม่จำเป็นเท่าประสบการณ์
baang khon mawng wâa bpà-rin-yaa mâi jam-bpen thâo bprà-sòp-gaan
Some see a degree as less essential than experience.
บาง/ baang=someคน/ khon=person (classifier)มองว่า/ mawng wâa=see asปริญญา/ bpà-rin-yaa=degreeไม่/ mâi=notจำเป็น/ jam-bpen=essentialเท่า/ thâo=equalประสบการณ์/ bprà-sòp-gaan=experience
16 ลงทุนinvests…
ยิ่งนานวัน รัฐก็ยิ่งลงทุนกับการศึกษามากขึ้น
yîng naan wan rát gâw yîng long-thun gàp gaan-sùek-sǎa mâak khûen
Over time, the state invests more and more in education.
ยิ่ง/ yîng=the moreนาน/ naan=longวัน/ wan=dayรัฐ/ rát=stateก็/ gâw=(then)ยิ่ง/ yîng=the moreลงทุน/ long-thun=investกับ/ gàp=in ("with")การศึกษา/ gaan-sùek-sǎa=educationมาก/ mâak=veryขึ้น/ khûen=more ("up")
ยิ่ง…(ก็)ยิ่ง… is the correlative 'the more…, the more…' — here, the more time passes, the more the state invests.
17 อุปกรณ์การเรียนbetter equipped…
โรงเรียนเอกชนมักมีอุปกรณ์การเรียนครบกว่า
roong-rian èek-gà-chon mák mii ù-bpà-gawn gaan-rian khróp gwàa
Private schools are usually better equipped.
โรงเรียน/ roong-rian=schoolเอกชน/ èek-gà-chon=privateมัก/ mák=usuallyมี/ mii=haveอุปกรณ์/ ù-bpà-gawn=equipmentการเรียน/ gaan-rian=learningครบ/ khróp=completeกว่า/ gwàa=more (than)
18 ขาดแคลนshortage…
ครูในชนบทขาดแคลนมานานแล้ว
khruu nai chon-ná-bòt khàat-khlaaen maa naan láaeo
Rural areas have faced a teacher shortage for a long time.
ครู/ khruu=teacherใน/ nai=inชนบท/ chon-ná-bòt=rural areaขาดแคลน/ khàat-khlaaen=in short supplyมา/ maa=(up to now)นาน/ naan=longแล้ว/ láaeo=already
19 เรียนต่อcontinue…
เด็กที่ไม่ได้เรียนต่อก็ไม่ได้แปลว่าไม่เก่ง
dèk thîi mâi dâi rian dtàw gâw mâi dâi bplaae wâa mâi gèng
Kids who don't continue their studies aren't necessarily less capable.
เด็ก/ dèk=childที่/ thîi=whoไม่ได้/ mâi dâi=notเรียน/ rian=studyต่อ/ dtàw=continueก็/ gâw=(then)ไม่ได้/ mâi dâi=notแปล/ bplaae=translateว่า/ wâa=thatไม่/ mâi=notเก่ง/ gèng=skilled
20 หลักสูตรcurriculum…
หลักสูตรไทยควรปรับให้ทันโลกมากขึ้น
làk-sùut thai khuan bpràp hâi than lôok mâak khûen
The Thai curriculum should be updated to keep pace with the world.
หลักสูตร/ làk-sùut=curriculumไทย/ thai=Thaiควร/ khuan=shouldปรับ/ bpràp=adjustให้/ hâi=(so that)ทัน/ than=in timeโลก/ lôok=worldมาก/ mâak=veryขึ้น/ khûen=more ("up")
21 เมืองนอกoverseas…
บางคนเบื่อระบบ จนอยากไปเรียนเมืองนอก
baang khon bùea rá-bòp jon yàak bpai rian mueang nâwk
Some are so fed up with the system they want to study overseas.
บาง/ baang=someคน/ khon=person (classifier)เบื่อ/ bùea=boredระบบ/ rá-bòp=systemจน/ jon=so…that ("until")อยาก/ yàak=wantไป/ bpai=goเรียน/ rian=studyเมืองนอก/ mueang nâwk=abroad (informal)
22 อินเตอร์international…
คนมีเงินส่งลูกเข้าโรงเรียนอินเตอร์ตั้งแต่เด็ก
khon mii ngern sòng lûuk khâo roong-rian in-dtuhr dtâng-dtàae dèk
Those with money put their kids in international schools from a young age.
คน/ khon=personมี/ mii=haveเงิน/ ngern=moneyส่ง/ sòng=sendลูก/ lûuk=childเข้า/ khâo=into ("enter")โรงเรียน/ roong-rian=schoolอินเตอร์/ in-dtuhr=internationalตั้งแต่/ dtâng-dtàae=fromเด็ก/ dèk=child
อินเตอร์ (from English 'inter') is the everyday word for an international school or programme; นานาชาติ is the formal equivalent. Both teach largely in English and cater to wealthier or expat families.
23 ความยากจนpoverty…
หลายคนเชื่อว่าการศึกษาคือทางออกจากความยากจน
lǎai khon chûea wâa gaan-sùek-sǎa khuue thaang àwk jàak khwaam-yâak-jon
Many believe education is the way out of poverty.
หลาย/ lǎai=manyคน/ khon=person (classifier)เชื่อ/ chûea=believeว่า/ wâa=thatการศึกษา/ gaan-sùek-sǎa=educationคือ/ khuue=isทาง/ thaang=wayออก/ àwk=outจาก/ jàak=fromความยากจน/ khwaam-yâak-jon=poverty
24 มีส่วนร่วมtake part…
อาจารย์รุ่นใหม่อยากให้นักศึกษามีส่วนร่วม ไม่ใช่นั่งฟังอย่างเดียว
aa-jaan rûn mài yàak hâi nák-sùek-sǎa mii sùan-rûam mâi châi nâng fang yàang diao
The new generation of lecturers want students to take part, not just sit and listen.
อาจารย์/ aa-jaan=lecturerรุ่น/ rûn=generationใหม่/ mài=newอยาก/ yàak=wantให้/ hâi=(so that)นักศึกษา/ nák-sùek-sǎa=university studentมีส่วนร่วม/ mii sùan-rûam=participateไม่ใช่/ mâi châi=notนั่ง/ nâng=sitฟัง/ fang=listenอย่าง/ yàang=kind (classifier)เดียว/ diao=one ("single")
Thai classrooms are traditionally lecture-led, with strong deference to the teacher — active student participation is a newer, deliberately promoted style, and มีส่วนร่วม is the word for it.